Бірыңғай мемлекеттік медициналық ақпараттық жүйесі (БММАЖ)

Бірыңғай мемлекеттік медициналық ақпараттық жүйені (БММАЖ) әзірлеу тұжырымдамасы

2024 жылғы 2 қыркүйекте Мемлекет басшысы Қазақстан халқына арнаған «Әділетті мемлекет. Біртұтас ұлт. Берекелі қоғам» Жолдауында бірыңғай мемлекеттік медициналық ақпараттық жүйені құру міндетін қойды. Аталған жүйе меншік нысанына қарамастан мемлекеттік тапсырыс алатын барлық денсаулық сақтау ұйымдары үшін деректердің объективтілігі мен үздіксіз бақылауын қамтамасыз етуі тиіс.
Осы міндетті іске асыру мақсатында Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі медициналық көмекті көрсетудің барлық деңгейлерін — амбулаториялық-емханалық, стационарлық, диагностикалық және фармацевтикалық бағыттарды автоматтандыруға арналған Бірыңғай мемлекеттік медициналық ақпараттық жүйені (бұдан әрі — БММАЖ) әзірлеуді жүзеге асыруда.
Осы Тұжырымдама медициналық қызметтің негізгі бағыттары бөлігінде БММАЖ-дың мақсаттарын, архитектуралық қағидаттарын және функционалдық құрылымын айқындайды.

1. Әзірлеу негіздемесі

Бірыңғай мемлекеттік медициналық ақпараттық жүйені құру денсаулық сақтауды цифрландыру жөніндегі мемлекеттік саясатты іске асыру шеңберінде жүзеге асырылады және Қазақстан Республикасының медициналық деректерінің бірыңғай цифрлық контурын қалыптастыруға бағытталған.
БММАЖ мемлекеттік тапсырыс шеңберінде медициналық қызмет көрсететін барлық денсаулық сақтау субъектілері үшін міндетті орталықтандырылған мемлекеттік медициналық ақпараттық жүйе ретінде құрылады.

2. Жобаның мақсаты мен міндеттері

2.1. Мақсаты
Медициналық көмек көрсету процестерін автоматтандыруды, медициналық деректердің бірыңғай есебін және денсаулық сақтауды қаржыландырудың ашықтығын қамтамасыз ететін бірыңғай цифрлық платформаны құру.

2.2. Негізгі міндеттері
• пациенттің бірыңғай цифрлық профилін қалыптастыру;
• амбулаториялық-емханалық көмекті автоматтандыру;
• стационарлық көмекті автоматтандыру;
• зертханалық диагностиканы цифрландыру;
• электрондық рецепттерді енгізу;
• электрондық медициналық құжат айналымына көшу;
• бірыңғай аналитика және есептілік жүйесін қалыптастыру;
• мемлекеттік ақпараттық жүйелермен интеграцияны қамтамасыз ету.

3. БММАЖ архитектуралық моделі

БММАЖ келесі компоненттерді қамтитын орталықтандырылған архитектура бойынша іске асырылады:

3.1. Фронт-офис — Денсаулық сақтау порталы
Портал сыртқы пайдаланушылармен өзара іс-қимыл жасауға арналған және мыналарды қамтамасыз етеді:
• бірыңғай авторизацияны;
• пайдаланушыларды сәйкестендіруді;
• қолжетімділікті басқаруды;
• дәрігердің жеке кабинетін;
• азаматтың жеке кабинетін;
• заңды тұлғалардың жеке кабинетін (ДСМ, медициналық ұйымдар, фармацевтикалық құрылымдар).
Авторизациядан кейін:
• дәрігер БММАЖ бэк-офисіне бағытталады;
• азамат пен заңды тұлға Портал интерфейсінде жұмыс істейді.

3.2. Бэк-офис — БММАЖ
Бэк-офис медициналық ұйымдардың ішкі процестерін автоматтандырады және медициналық деректердің бірыңғай базасын қалыптастырады.

4. БММАЖ функционалдық бағыттары

4.1. Амбулаториялық-емханалық көмек



Есептеу техникасын ескере отырып, жүйе келесі функционалды блоктарды қамтиды.


Мақсаты
Алғашқы медициналық-санитариялық көмек пен консультациялық-диагностикалық көмекті автоматтандыру.

Негізгі модульдер
• Тіркеу бөлімі (жазылу, тіркелу, кестелер, электрондық кезек);
• МСАК дәрігерінің АЖО;
• Диспансерлік бақылау;
• Скринингтер мен вакцинация;
• Процедуралық кабинет;
• Үйге шақыруларды басқару;
• МСАК аналитикасы.

Нәтижесі
Пациенттің электрондық амбулаториялық картасын қалыптастыру.

4.2. Стационарлық көмек

Мақсаты
Госпитализация және стационарлық емдеу процестерін автоматтандыру.

Негізгі модульдер
• Қабылдау бөлімі;
• Ауру тарихы;
• Төсек қорын басқару;
• Операциялық блок;
• Реанимация;
• Консилиумдар;
• Пациентті шығару;
• Стационар статистикасы.

Нәтижесі
Толыққанды электрондық стационарлық карта және төсек қорын басқару мүмкіндігі.

4.3. Зертханалық зерттеулер

Мақсаты
Диагностикалық процестерді цифрландыру.

Негізгі функциялар
• жолдамаларды тіркеу;
• биоматериалды есепке алу;
• зертханалық жабдықпен интеграция;
• нәтижелерді қалыптастыру және қол қою;
• нәтижелерді дәрігер мен пациентке автоматты түрде жіберу;
• зерттеулерді архивтеу.

Нәтижесі
Қолмен енгізуді болдырмау және диагностикалық қателерді азайту.

4.4. Электрондық рецепттер

Мақсаты
Дәрілік қамтамасыз етуді цифрландыру.

Функциялар
• электрондық рецепт қалыптастыру;
• тағайындауды клиникалық хаттамалар бойынша тексеру;
• жеңілдік санаттарын есепке алу;
• дәріхана ұйымдарымен интеграция;
• босатуды бақылау;
• дәрілік қамтамасыз ету аналитикасы.

Нәтижесі
Дәрілік заттар қозғалысының ашықтығы және теріс пайдаланулар тәуекелдерін төмендету.

4.5. Медициналық құжаттар мен анықтамалар

Мақсаты
Толық электрондық медициналық құжат айналымына көшу.

Функциялар
• электрондық еңбекке жарамсыздық парақтары;
• анықтамалар мен қорытындылар;
• үзінділер мен эпикриздер;
• ДКК қорытындылары;
• электрондық қолтаңба;
• құжаттың түпнұсқалығын QR-верификациялау.

Нәтижесі
Құжаттарды қолдан жасауды болдырмау және қағаз айналымын қысқарту.

5. Интеграциялық модель

БММАЖ мыналарды қамтамасыз етеді:
• МСАК пен стационар арасындағы интеграцияны;
• зертханалық жүйелермен деректер алмасуды;
• фармацевтикалық ұйымдармен өзара іс-қимылды;
• мемлекеттік регистрлермен интеграцияны;
• медициналық қызметтерді қаржыландыру жүйесімен интеграцияны;
• пациенттің бірыңғай тарихын қалыптастыруды.
Деректер алмасу нақты уақыт режиміне жақын форматта жүзеге асырылады.

6. Аналитика және басқарушылық

БММАЖ деректері негізінде мыналар қалыптастырылады:
• клиникалық-статистикалық көрсеткіштер;
• медициналық көмек көлемдерін бақылау;
• тариф қалыптастыруды бақылау;
• медициналық ұйымдардың тиімділік көрсеткіштері;
• ҚР ДСМ үшін басқарушылық дашбордтар;
• жүктеме бойынша болжамды модельдер.

7. Іске асыру кезеңдері

1. Архитектура мен деректер моделін жобалау;
2. Базалық жалпыжүйелік модульдерді әзірлеу;
3. Функционалдық бағыттарды іске асыру;
4. Сыртқы жүйелермен интеграция;
5. Пилоттық пайдалану;
6. Денсаулық сақтау субъектілерінің барлығына масштабтау;
7. Өнеркәсіптік пайдалануға енгізу.

8. Күтілетін нәтижелер

БММАЖ енгізу:
• елдің бірыңғай цифрлық медициналық кеңістігін құруға;
• мемлекеттік қаржыландырудың ашықтығын қамтамасыз етуге;
• медициналық шешімдердің сапасын арттыруға;
• деректердің қайталануын болдырмауға;
• саланың басқарылуын жақсартуға;
• әкімшілік шығындарды қысқартуға;
• халықтың денсаулық сақтау жүйесіне деген сенімін арттыруға мүмкіндік береді.